DRUGI MEĐUNARODNI DAN KRATOŠIJE – JUBILEJ ŠEST VJEKOVA NAJSTARIJE CRNOGORSKE AUTOHTONE SORTE

Drugu godinu zaredom, u Crnoj Gori je svečano obilježen Međunarodni dan Kratošije – praznik posvećen najstarijoj autohtonoj crnogorskoj sorti vinove loze. Svečanost je održana 24. aprila 2026. godine u Vili Gorica u Podgorici, pod pokroviteljstvom Predsjednika Crne Gore, gospodina Jakova Milatovića, u organizaciji Evropskog reda vinskih vitezova – Legatura Crna Gora.

Ovogodišnje obilježavanje nosilo je poseban istorijski značaj – proslava jubileja 600 godina od 261. poglavlja Srednjovjekovnog statuta grada Budve iz 1426. godine, u kojem je zabilježen prvi pisani pomen Kratošije.

Svečanost je okupila predstavnike diplomatskog kora, ministre i predstavnike državnih institucija, akademskog i privrednog sektora, članove Evropskog reda vinskih vitezova i proizvođače vina sorte Kratošija. Posebnu međunarodnu dimenziju događaju dalo je prisustvo više od 20 međunarodnih vinskih novinara i stručnjaka, predstavnika nekih od najprestižnijih svjetskih vinskih publikacija, za koje je organizovan trodnevni program boravka u Crnoj Gori – sve sa ciljem promocije Crne Gore kao autentične vinske destinacije.

U ime pokrovitelja, svečanosti se video porukom obratio Predsjednik Crne Gore, gospodin Jakov Milatović. Ispred organizatora obratio se drugi prokonzul Evropskog reda vinskih vitezova – Legatura Crna Gora, gospodin Miodrag Iličković.

Stručni dio programa otvorila je prof. dr Vesna Maraš sa Biotehničkog fakulteta Univerziteta Crne Gore. Uslijedilo je obraćanje dr Marie Del Mar Vilanova de la Torre, direktorice prestižnog Instituta za vinovu lozu i vino – ICVV iz La Rioje, jedne od vodećih svjetskih institucija u oblasti genetike vinove loze. Skup je zatvorio prof. dr Miodrag Grbić, istaknuti biolog, genomičar i biotehnolog sa Univerziteta Western Ontario iz Kanade, čiji je doprinos u istraživanju porijekla Kratošije bio od ključnog značaja za međunarodnu afirmaciju ove sorte.

Genetska istraživanja nedvosmisleno su potvrdila da je Crna Gora kolijevka kratošije – sorte poznate širom svijeta pod imenima Zinfandel u Kaliforniji, Primitivo u Italiji i Tribidrag i Crljenak kaštelanski u Hrvatskoj. Kao najstarija autohtona sorta u Crnoj Gori i genetski roditelj Vranca, Kratošija zauzima posebno mjesto u razvoju vinogradarstva – ne samo u Crnoj Gori, već i u svjetskim razmjerama.

Obilježavanjem ovog dana, Crna Gora je još jednom poslala jasnu poruku – Kratošija zaslužuje mjesto nacionalnog blaga i ambasadora crnogorske vinske kulture u svijetu.

Svečanost je zaokružena degustacijom vrhunskih vina sorte Kratošija sedam crnogorskih vinarija – Zenta – Vinarija Vučinić, Vinarija Brajović, Vinarija Racković, Vinarija Kula Popović, Vinarija 13. jul – Plantaže, Vinarija Krgović i Vinarija Keković Estate.